In de beeldenzaal staan zeven zeer zeldzame zestiende eeuwse beelden, in 1517-1518 vervaardigd door de Mechelse beeldhouwer Michiel Ywijnsz. De ‘Heren en Vrouwen van Veere’, behorende tot de huizen Van Borsele en Van Bourgondië, stonden vier eeuwen lang op de gevel van het stadhuis in Veere. Voor verder verval behoed, zijn zij nu te bezichtigen in Museum De Schotse Huizen.

Tijdens de restauratie van het stadhuis in 1932 zijn de zeven beelden vervangen door nieuwe exemplaren van de hand van beeldhouwer professor Oswald Wenckebach (1895-1962). De originele beelden werden opgeslagen in de kelder van het stadhuis, totdat in 1950 Museum De Schotse Huizen zijn deuren opende en de beelden als belangrijk cultureel erfgoed van de stad Veere een plek kregen in de huidige Beeldenzaal.

Van het werk van Michiel Ywijnsz is niets of bijna niets meer overgebleven. Mede daardoor is deze beeldengroep van grote waarde. Vanaf circa 1400 tot het midden van de zestiende eeuw vormden stadhuisbeelden een typische versiering van de stadhuizen in Noordwest-Europa. In het huidige Nederland zijn nauwelijks beelden, en zeker geen complete groep, bewaard gebleven. De meeste zijn negentiende-eeuwse replica’s.

Op vijf van de zeven beelden zijn resten van polychromie en verguldsel bewaard gebleven: het bewijs dat de beelden oorspronkelijk van kleur waren voorzien. Bijzonder is ook dat de laatste twee verbeelde personen de resultaten tijdens hun leven nog met eigen ogen hebben kunnen zien.

Conservering

Door de eeuwen heen zijn de beelden regelmatig gerestaureerd. In 1588 is er al sprake van een aanzienlijke opknapbeurt, na beschadigingen opgelopen door de 80-jarige oorlog. In 2005 is één van de beelden (Wolfert van Borsele) door vijf studenten van de Hogeschool van Antwerpen onderzocht. De conclusie was eenduidig: conservering of restauratie van de beelden is noodzakelijk om hen voor verder verval te behoeden.

Dankzij fondsenwerving door Stichting Behoud Veerse Stadhuisbeelden is in 2012 het conserveringsproces mogelijk gemaakt. Momenteel werkt de gemeente Veere samen met Ton Mooy beeldhouwerij bv uit Amersfoort en universitair docent Elizabeth den Hartog van de Universiteit Leiden aan de reconstructie van de oorspronkelijke beelden. De verwachting is dat de nieuwe beelden in 2025 zullen worden geplaatst in de originele nissen van het stadhuis.